Αν και η διαφορετικότητα είναι πλέον μέρος της καθημερινής μας ζωής, αυτή δεν παύει να είναι συνδεδεμένη με το στίγμα. Όσον αφορά τα άτομα με αναπηρία, νοητική, ψυχική ή κινητική, οι υπάρχουσες προκαταλήψεις και στερεότυπα ενισχύουν το στιγματισμό και την περιθωριοποίηση αυτών και των οικογενειών τους. Αυτή η αρνητική αντιμετώπιση της διαφορετικότητας επιβαρύνει τα ίδια τα άτομα και τις οικογένειες τους, ίσως και περισσότερο από την ίδια την αναπηρία. Πολλές φορές, τα άτομα με αναπηρία αλλά και τα μέλη της οικογένειας τους αισθάνονται ντροπή, αποφεύγουν να μιλήσουν για την αναπηρία και τις δυσκολίες που αυτή συνεπάγεται και δεν αναζητούν την υποστήριξη που χρειάζονται. Συχνά, νιώθουν συναισθήματα ενοχής, θυμού, αδικίας που δεν τους δίνεται όμως η δυνατότητα να τα επεξεργαστούν και να τα εκφράσουν στον περίγυρό τους. Επιπλέον, λόγω της άγνοιας των περισσότερων ανθρώπων αλλά και των στερεότυπων απέναντι σε κάθε  αναπηρία, οι οικογένειες είναι κυρίως αυτές που αναγκάζονται να ευαισθητοποιούν και να ενημερώνουν τον περίγυρό τους και να υπερασπίζονται τα δικαιώματα τους.

Παρόλο αυτά, αυτή η αρνητική αντιμετώπιση κάθε είδους διαφορετικότητας δεν μπορεί να αλλάξει παρά μόνο αν όλο και περισσότεροι από εμάς δούμε τη διαφορετικότητα με μια άλλη ματιά. Μάλιστα, η διαμόρφωση στάσεων και αντιλήψεων αρχίζει από την παιδική ηλικία άρα οι γονείς είναι αυτοί που συμβάλλουν σημαντικά στο πώς τα παιδιά «βλέπουν» τη διαφορετικότητα γενικά και την αναπηρία ειδικότερα.

  • Αποτελείτε πρότυπα προς μίμηση για τα παιδιά. Το πώς μιλάτε για και το πώς συμπεριφέρεστε σε άτομα με αναπηρία έχει ιδιαίτερη σημασία. Αν αντιμετωπίζετε την αναπηρία ως κάτι «κακό», «μη φυσιολογικό», οι αντιλήψεις των παιδιών θα είναι ενισχυμένες από τις υπάρχουσες προκαταλήψεις. Προσπαθήστε να δείτε εσείς οι ίδιοι πρώτα την αναπηρία απλά ως μια διαφορά, μια ιδιαιτερότητα που δεν χρειάζεται να έχει μια αρνητική χροιά. Έτσι, τα παιδιά μπορούν να διαμορφώσουν μια διαφορετική, πιο θετική ματιά απέναντι στην αναπηρία…
  • Συζητήστε με τα παιδιά γύρω από τη διαφορετικότητα. Αρκετές φορές οι γονείς δυσκολεύονται ή και αποφεύγουν να απαντήσουν σε απορίες των παιδιών τους γύρω από την αναπηρία. Η αποφυγή τέτοιων συζητήσεων όμως πιθανώς ενισχύει τις λανθασμένες αντιλήψεις των παιδιών και του φόβου τους απέναντι σε οτιδήποτε διαφορετικό. Εκμεταλλευτείτε κάθε ευκαιρία να μιλήσετε στα παιδιά για τη διαφορετικότητα και δώστε απλές και κατανοητές απαντήσεις στις ερωτήσεις τους ανάλογα με την ηλικία τους.
  • Δώστε την ευκαιρία στα παιδιά να συναναστραφούν με παιδιά με αναπηρία. Η επικοινωνία και αλληλεπίδραση με ένα άτομο με αναπηρία μπορεί να είναι αρχικά δύσκολη και περίπλοκη. Διευκολύνετε την αλληλεπίδραση μεταξύ τους αλλά δώστε τους και χώρο να βρουν έναν κοινό κώδικα επικοινωνίας. Μόνο η επαφή μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να εξοικειωθούν με την αναπηρία, να ανακαλύψουν τις ιδιαίτερες δυνατότητες των παιδιών με αναπηρία και να διαμορφώσουν μια πιο θετική στάση απέναντι στη διαφορετικότητα.

 

Μήπως ήρθε η ώρα να δούμε τη διαφορετικότητα με μια άλλη ματιά;